Yapay Zekada 'Agent' Çağı Başlıyor

Bahçeşehir Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Yapay Zeka Mühendisliği Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Fatih Kahraman, yapay zeka alanında akıl yürüten, karar alan ve uygulayan "Agent" (Ajan) sistemlerinin hem günlük yaşamı hem de küresel ekonomiyi kökten dönüştüreceğini söyledi. Kahraman, Agentic AI adlı yeni nesil yapay zeka çözümlerinin, yaşam kalitesinin artmasına ve sağlıklı yaş almaya katkı sunabileceğini, savunmadan eğitime, tarımdan finansa her alanda yeni bir dönem başlatacağını vurguladı.

Google CEO'su Sundar Pichai'nin "Elektrik ya da ateş kadar derin bir etkide bulunacak" sözünü hatırlatan Fatih Kahraman, yapay zekanın etkisinin son yıllarda hızla yayıldığını ve ürünlere entegre olma sürecinin her geçen gün daha da kısaldığını söyledi. Akıl yürüten, karar alan ve kararı uygulayan Agent yazılımlarının, insanlığın daha önce hiç deneyimlemediği bir süreç başlattığını belirten Kahraman, "Bu sistemler, yatırım kararlarından hukuki danışmanlığa, kişisel asistanlıktan eğitim ve sağlık hizmetlerine kadar her alanda yetkin dijital yardımcılar olarak hayatımızda olacak" dedi.

Sağlıkta kişiye özel tedavi dönemi

Sağlık alanında Agentic AI'nin en büyük katkılarından birinin kişiselleştirilmiş tedavi olacağını vurgulayan Kahraman, şunları söyledi:

"Bugün sağlık hizmetlerinde tedavi prosedürleri çoğu zaman herkese benzer şekilde uygulanıyor. Ancak yapay zeka, kişinin genetik bilgilerini, sağlık geçmişini ve yaşam tarzını analiz ederek kişiye özel tedavi planları ve ilaç tasarımları geliştirebilecek. Bu, aynı hastalığa sahip iki farklı kişinin farklı genetik yapısına göre en etkin tedaviyi almasını sağlayacak. Ayrıca sağlık verilerinin anlık takibi sayesinde önleyici tedaviler yaygınlaşacak, hastalıklar çok daha erken evrede tespit edilip tedavi edilebilecek. Bu gelişmeler, yaşam kalitesini artırmanın yanı sıra yaşam süresini de uzatabilecek. Araştırmalar, yapay zekayı sağlık alanında etkin kullanan ülkelerde ortalama yaşam süresinin önemli ölçüde artabileceğini gösteriyor"

Eğitimden tarıma, finanstan savunmaya yeni bir çağ

Agentic AI'nin etkisinin eğitimde, öğrencinin bilgi seviyesi, öğrenme biçimi ve ilgi alanlarına göre anlık olarak uyarlanan ders planları, sınav soruları ve eksik konu tamamlama sistemlerinde görüleceğini belirten Kahraman; tarımda ise iklim verileri, toprak analizleri ve pazar dinamiklerini birleştirerek en uygun ekim, sulama ve hasat zamanlarını belirleyen otonom tarım danışmanlarının hayata geçeceğini söyledi.

Kahraman, finans sektöründe küresel piyasa verilerini anında analiz edip yatırım kararlarını optimize eden dijital portföy yöneticileri; sanayide üretim hatlarındaki muhtemel arızaları önceden tespit eden ve tedarik zincirini gerçek zamanlı olarak optimize eden akıllı endüstri sistemleri; savunmada ise insan komutanlarla eşgüdüm içinde çalışabilen, sürü şeklinde hareket eden ve anlık tehditlere karşı kendi stratejisini belirleyebilen otonom platformların hayatımıza gireceğini dikkat çekti.

Yapay zekalı kurmay subaylar

Kahraman, savunma sanayisinde yapay zekanın yalnızca bir destek unsuru değil, karar verici bir güç haline geleceğini de belirtti. ABD'nin geliştirdiği 6. nesil savaş uçaklarının yapay zeka tabanlı olacağını, yalnızca kendi sistemlerini değil, ağ üzerindeki farklı platformlardan gelen sensör verilerini de kullanarak, birlikte karar alabilen sistemlere dönüşeceğini belirten Kahraman "Böylece bir savaş uçağı, yüzlerce kilometre uzaktaki bir geminin radarından veri alabilecek, tehditleri önceden belirleyebilecek ve diğer insansız veya insanlı platformlarla sürü halinde koordineli şekilde hareket edebilecek ve aksiyon almak için insan kararına ihtiyaç duymayacak" dedi.

Gelecekte "yapay zekalı kurmay subaylar" kavramının gündeme geleceğini belirten Kahraman, bu sistemlerin, savaş stratejilerini gerçek zamanlı olarak güncelleyebilecek, lojistik hatları yönetebilecek, siber savunma ve taarruz operasyonlarını aynı anda yürütebileceğini dile getirdi. İnsan komutanların yerine değil, onların yanında görev yapacak bu dijital kurmayların, yorulmadan, uykusuz kalmadan, anlık veri akışını analiz ederek en doğru hamleyi önerecek veya bizzat uygulayabileceğini vurgulayan Kahraman şunları söyledi:

"Bu durum, savaşın doğasını ve hızını kökten değiştirecek. Bu tablo, yalnızca savunma üstünlüğü değil, ulusal güvenlik ve caydırıcılık açısından da büyük bir fark oluşturacak. Bu nedenle Türkiye'nin kendi Agentic AI tabanlı savunma teknolojilerini geliştirmesi, dışa bağımlılığı azaltması ve bu alanda stratejik otonomi kazanmasının kritik önem taşıyor."

Yerli yapay zeka stratejik öncelik olmalı

Kahraman, bu dönüşümün stratejik boyutuna da dikkat çekerek, "Yapay zeka teknolojisine sahip olan ülkeler, bu teknolojilerin transferinde kotalar ve lisans sınırlamaları uyguluyor. Eğer kendi yapay zekamızı ve Agentic AI altyapımızı geliştirmezsek, sadece teknolojiyi kullanan ama ona erişimi kısıtlanan ülkelerden biri oluruz" dedi. Yerli ve milli yapay zeka ekosistemi kurmanın yalnızca bir teknoloji yatırımı değil, aynı zamanda ulusal güvenlik ve ekonomik bağımsızlık açısından da zorunluluk olduğunun altını çizen Kahraman, Çin’in bu alanda ABD’ye kıyasla çok daha düşük maliyetle kendi altyapısını geliştirdiğini, Türkiye’nin de benzer bir strateji izleyebileceğini ifade etti.